Elektrik Kazalarında Hayat Kurtaran İlk Yardım Adımları
Elektrik, günlük yaşantımızın ayrılmaz bir parçası olmakla birlikte, dikkatli kullanılmadığında ölümcül sonuçlar doğurabilen büyük bir güçtür. Evde kullandığımız küçük ev aletlerinden sanayi tesislerindeki yüksek gerilim hatlarına kadar her yerde elektrikle iç içeyiz. Tesisat hataları, yalıtım bozuklukları, dikkatsizlik veya kurallara uymama gibi nedenlerle elektrik çarpması kazaları sıklıkla yaşanabilmektedir. Bir kişinin elektrik akımına kapılması durumunda, saniyeler bile büyük önem taşır. Bu nedenle, elektrik çarpması ilk yardım kurallarını bilmek, doğru zamanda doğru müdahaleyi yaparak hayat kurtarmamızı sağlar. Unutulmamalıdır ki, yanlış yapılan bir müdahale sadece kazazedeye değil, yardım etmeye çalışan kişiye de zarar verebilir.
Elektrik Çarpması Sırasında Vücutta Neler Olur?
Elektrik akımı vücuda girdiğinde, kaslarda şiddetli kasılmalara neden olur. Bu kasılmalar, kişinin elektrik kaynağını bırakamamasına (akıma yapışma) yol açabilir. Akım vücut içinde ilerlerken, en az direnç gösteren yolları, yani sinirleri, kan damarlarını ve kasları izler. Bu süreçte dokularda ciddi yanıklar meydana gelebilir. Elektrik çarpmasının en tehlikeli sonuçları ise kalpte ritim bozukluğu (fibrilasyon), kalp durması ve solunum kaslarının felç olması sonucu nefes alamamadır. Hasarın boyutu; akımın şiddetine (voltaj ve amper), akımın vücuttan geçtiği süreye, vücuttan izlediği yola (örneğin koldan kola geçerek kalbi etkilemesi) ve kişinin o anki direncine (ıslaklık durumu) bağlıdır.
İlk ve En Önemli Kural: Kendi Güvenliğinizi Sağlayın
Bir elektrik kazasına şahit olduğunuzda yapmanız gereken ilk şey paniğe kapılmamaktır. İçgüdüsel olarak kazazedeye dokunup onu çekmek isteyebilirsiniz, ancak bu ölümcül bir hatadır. Elektrik akımı mağdurun vücudundan geçmeye devam ediyorsa, ona çıplak elle dokunduğunuz an siz de akımın bir parçası olursunuz. Herhangi bir müdahalede bulunmadan önce derhal ortamın güvenliğini sağlamalısınız.
- Akımı Kesin: Yapılacak ilk iş elektrik kaynağını kesmektir. Olay evdeyse derhal sigortayı (şalteri) indirin. Cihaz fişe takılıysa ve fişi güvenle çekebileceğiniz bir durumdaysa (kablodan çekmeyin, yalıtkan kısımdan tutun) cihazı prizden çıkarın.
- Kazazedeyi Akımdan Ayırın: Eğer şalteri bulamıyorsanız veya akımı kesemiyorsanız, iletken olmayan (yalıtkan) bir cisim kullanmalısınız. Kuru bir tahta parçası, plastik bir boru, tahta saplı bir süpürge veya kalın kuru kumaşlar kullanarak kazazedeyi elektrik kaynağından uzaklaştırın. Asla metal veya ıslak cisimler kullanmayın. Ayaklarınızın altının kuru olduğundan emin olun, gerekirse yalıtkan bir zemin (lastik paspas, kuru tahta) üzerine çıkın.
Tıbbi Yardım Çağrısı ve İlk Yardım Uygulaması
Kişiyi akımdan güvenli bir şekilde ayırdıktan sonra hemen 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın veya çevrenizdeki birinden aramasını isteyin. Ardından kazazedenin durumunu değerlendirmeye başlayın.
- Bilinç Kontrolü: Kazazedenin omuzlarına hafifçe dokunarak ve seslenerek bilincinin yerinde olup olmadığını kontrol edin.
- Solunum ve Nabız Kontrolü: Kişi tepki vermiyorsa, göğüs hareketlerini izleyerek ve nefesini dinleyerek solunumunu kontrol edin. Şah damarından nabız alıp alamadığınıza bakın.
- Temel Yaşam Desteği (CPR): Eğer kazazedenin solunumu ve kalp atışı durmuşsa, ilk yardım eğitimi almış bir kişi derhal kalp masajı ve suni teneffüse (CPR) başlamalıdır. Profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar bu işleme devam edilmelidir.
- Yanıklara Müdahale: Eğer kişinin bilinci yerinde, solunumu ve nabzı normalse, elektrik giriş ve çıkış noktalarındaki yanıkları kontrol edin. Yanık bölgelerini temiz tutun, üzerini steril bir bezle örtün. Yanıklara merhem, krem, buz veya yoğurt gibi maddeler kesinlikle sürmeyin.
- Şok Pozisyonu: Kişi soluk alıp veriyor ancak şok belirtileri (solgunluk, soğuk terleme, hızlı nabız) gösteriyorsa, sırt üstü yatırıp ayaklarını 30 cm kadar yukarı kaldırın (şok pozisyonu) ve vücut ısısını korumak için üzerini örtün.
Elektrik Kazalarından Korunma Yolları
Kazaları önlemek, kaza sonrasında müdahale etmekten çok daha kolay ve önemlidir. Evinizdeki elektrik tesisatının bakımını düzenli yaptırın. Yıpranmış, soyulmuş kabloları hemen değiştirin. Prizlerde çocuk koruma kapakları kullanın. Islak zeminlerde elektrikli cihaz (saç kurutma makinesi vb.) kullanmaktan kesinlikle kaçının. Ve en önemlisi, tesisatta kaçak akım rölesi bulunduğundan emin olun; bu cihaz hayati bir koruma sağlar.
0501 359 03 36 numaralı hattan bize 7/24 ulaşabilirsiniz.